Omacnica prosowianka jest jednym z ważniejszych szkodników kukurydzy. Na wielu plantacjachw rejonach intensywnej uprawy uszkadza nawet od 50 do 80% roślin. Straty w plonach ziarna wahają się od kilku do 30%. Wzrostowi szkodliwości owada sprzyja wzrost powierzchni uprawy kukurydzy, uproszczona agrotechnika, uprawa kukurydzy w monokulturze, oraz ocieplenie klimatu.

Gąsienice w/w szkodnika zimują w resztkach pożniwnych kukurydzy oraz w chwastach grubołodygowych (komosy, szarłatu, rdestu plamistego). W maju przepoczwarczają się i w połowie czerwca wylatują jako motyle. Składanie jaj trwa od połowy czerwca do końca sierpnia. Białe jaja po 10-30 w złożach ułożone dachówkowato, składane są w pobliżu środkowego, grubego nerwu na dolnej stronie liścia. Składaniu jaj sprzyja ciepła i sucha pogoda. W zależności od warunków meteorologicznych, a zwłaszcza temperatury, po 5-10 dniach z jaj wylęgają się gąsienice. Początkowo żerują w kątach liści i między kolbą a łodygą. Z czasem ( w połowie wyrośnięte) gąsienice wgryzają się w pędy oraz w kolby i tam żerują. W łodygach lub w kolbach zaatakowanych przez w/w szkodnika można zauważyć otwory (o średnicy 3-4 mm), z których wystają białe trociny. Trociny zbierają się w pochwach liści. Rośliny na skutek żerowania gąsienic łamią się, a kolby odłamują i opadają na glebę. W skrajnych przypadkach cała plantacja wygląda jak stratowana przez bydło.

Do określenia właściwego terminu zabiegu chemicznego służą między innymi pułapki do odłowu motyli omacnicy prosowianki. Pułapki powinno się rozmieszczać na plantacjach od połowy czerwca (co najmniej 1 pułapka na 1ha). Obserwacja pułapek (trzy razy w tygodniu) pozwala ustalić maksimum wylotu motyli i określić optymalny termin zabiegu.

Optymalny termin zwalczania przypada w okresie rozwijania się wiech, ale jeszcze przed pyleniem. Opóźnienie tego terminu do fazy zasychania znamion powoduje obniżenie skuteczności zwalczania szkodnika średnio o 20%.

Oprysk chemiczny zwalczający w/w szkodnika należy wykonać po przekroczeniu progu ekonomicznej szkodliwości, gdy stwierdzi się 6-8 złóż jaj na 100 roślinach, lub gdy w poprzednim roku uszkodzonych było 15% roślin kukurydzy uprawianej na ziarno, lub uszkodzonych 30-40% roślin kukurydzy uprawianej na kiszonkę.

• W celu ograniczenia występowania omacnicy prosowianki ważne jest przestrzeganie następujących zasad.

• Po zbiorze ważne jest szybkie rozdrobnienie i staranne przyoranie resztek pożniwnych ( również na plantacjach sąsiadujących) oraz niszczenie i usuwanie chwastów z plantacji kukurydzy. Te podstawowe zabiegi sprawiają, że większość gąsienic ginie.

• Stosować głęboką orkę, wczesną orkę jesienną i wiosenne talerzowanie, ( zabiegi te przyczyniają się do zniszczenia 60-70% gąsienic)

• Unikać uprawy kukurydzy w monokulturze – częste zmianowanie pozwala na całkowite wyeliminowanie omacnicy z danej plantacji.

• Stosować zrównoważone nawożenie azotem, gdyż omacnica szczególnie atakuje plantacje przenawożone tym składnikiem.

Do oprysku zaleca się następujący środek ochrony roślin:

Przed przystąpieniem do zabiegu należy zapoznać się z treścią etykiety- instrukcji stosowania środka ochrony roślin znajdującej się na opakowaniu w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska.
W szczególności należy ściśle przestrzegać dawek preparatów, terminów ich stosowania, okresów prewencji (ochrona pszczoły miodnej) i karencji.

Posiadacze gruntów , na których prowadzone są zabiegi ochrony roślin są zobowiązani do prowadzenia ewidencji wykonywanych zabiegów i przechowywania jej przez okres co najmniej 2 lat od wykonania zabiegu [art.71 pkt.1,2 i3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o ochronie roślin (Dz. U Nr,11, poz,94 ze zm.)]

Opracowała: Wiesława Kruk WIORiN w Katowicach

Kierownik Oddziału

Wiesław Obracaj