RYS HISTORYCZNY NA

100-LECIE

OSP W DĘBOWCU - 2005r.

O utworzeniu Straży Ogniowej w gminie Dębowiec mówiono już w 1900 roku. Jednak dopiero dzień 20 lipca 1905 roku został ogłoszony dniem założenia . Wybrano pierwszego komendanta, którym został Jan Fryda i jego zastępcę Jana Szymiczka. W 1907 roku na polu Jana Krala wybudowano pierwszą drewnianą remizę. Na uroczystość otwarcia 04.08.1907 zjechali się strażacy z Bobrka i Kończyc Wielkich. W marcu 1913 roku zakupiono nową sikawkę firmy „Hiller” z Brna na Morawach, przy której odbiorze uczestniczył Powiatowy Inspektor Straży z Bielska. W roku tym straż dębowiecka liczyła 24 członków czynnych, 3 honorowych i 8 wspierających. W lipcu 1914r. wybuch I wojny przerwał formalną działalność Straży Ogniowej. Po zakończeniu wojny działalność została wznowiona  09 marca 1919 roku dokonano nowych wyborów. Komendantem został Paweł Koziar, kasyrzem czyli skarbnikiem Jan Gabzdyl, komendantami sikawki Józef Rychły i Paweł Gabzdyl.  Stara strażnica służyła już 18 lat. Była wybudowana tylko prowizorycznie i groziła zawaleniem. W marcu 1924r założono komitet budowy nowej strażnicy. Dewaluacja pieniądza spowodowała jednak odłożenie rozpoczęcia budowy. Dopiero w następnym roku przystąpiono do prac wstępnych. Strażnica została wybudowana na starym miejscu na gruncie Pawła Krala, które to miejsce właściciel odstąpił na czas istnienia Straży Pożarnej w Dębowcu. Kosztorys budowy opiewał na kwotę 1991 złoty. Poświąckę nowej strażnicy zaplanowano na dzień 23 sierpnia 1925 roku. Strzelanie z moździerzy wskazywało na niezwykle dzień uroczysty. Aktu poświęcenia dokonał ówczesny proboszcz tutejszej parafii ks. Jan Krucina. W uroczystości brała również udział straż z Kostkowic i ze Skoczowa. Kolejne lata to okres prężnej działalności ochotników z Dębowca. Ich czas wypełniały nie tylko wyjazdy do pożarów, ale również szkolenia i ćwiczenia, które odbywały się prawie w każdą niedzielę wcześnie rano, bo o 5³⁰.  Swoją społeczną pracę umilali przez organizowanie wycieczek, festynów i zabaw, które przynosiły im również znaczne zyski finansowe, przeznaczane później na zakup węży, hełmów, pasów i materiału na mundury strażackie.

Lata 1939-45 to okres II wojny światowej i z tego okresu nie ma żadnego zapisu z działalności jednostki. Po opuszczeniu naszych terenów przez okupanta germańskiego tymczasowy Zarząd Gminy w Dębowcu, na czele z wójtem Franciszkiem Powadą, zwołał wszystkich byłych członków Straży Pożarnej na zebranie w dniu 10 czerwca 1945r., które miało na celu utworzenie nowego oddziału i wyboru władz. W tym dniu powstał nowy oddział, który liczył 24 ochotników. Wybrano również nowy zarząd, w skład którego weszli: prezes Józef Rychły, komendant Paweł Waliczek, zastępca Karol Michalik. Sekretarzem został Władysław Stuś, skarbnikiem Karol Ryś. Gospodarzem wybrano, mieszkającego najbliżej strażnicy, Józefa Czerwińskiego. Motorowymi zostali wybrani Wilhelm Krużołek i Henryk Gawłowski, a trębaczem kwalifikowany muzyk Adolf Kania. Jednym z większych pożarów w tym okresie był pożar na kopalni nafty w Dębowcu. Na okoliczność tą spisano protokół tej treści:

„W środę 28.V.47 o godzinie 22-giej wieczorem z niewiadomej przyczyny zapalił się podczas próbnych wierceń wychodzący przez rury gaz ziemny. Przez alarm na kopalni i na kościele ewangelickim i przez detonację spowodowaną wybuchem gazu prawie wszyscy druhowie strażacy zjawili się w pełnym oporządzeniu przy miejscowej strażnicy. Po zabraniu pary koni do sikawki od obywatela Szczuki Jana wyjechano po 30 minutach do ognia. Zadaniem straży było oblewanie wieży wiertniczej przed możliwością zapalenia się tejże oraz zasypywanie płomienia piaskiem. Po niespełna dwugodzinnej akcji udało się ogień zlokalizować. Mimo to komendant Kula wyznaczył sekcję, która dla bezpieczeństwa pozostała na miejscu do godziny 5-tej rano 29.V. Reszta zaś po zbiórce rozeszła się do domu.” Podpisał komendant Kula oraz sekretarz Biłko.

  Kolejnym ważnym wydarzeniem był zakup używanej sikawki motorowej, której poświącki dokonał ks. Franciszek Sedlaczek 11 lipca 1948r. Z tej okazji urządzono pokazowe ćwiczenia. Rozprowadzone zostały również gwoździe, które wbijano do pamiątkowej tablicy. Całość zakończono zabawą na łące koło strażnicy. 3 marca 1950 roku zakupiono nową motopompę, a końcem 1951 roku wzbogacono się o elektryczną syrenę alarmową. Znanymi osobami działającymi w tym okresie byli druhowie: Henryk Gawłowski, Alojzy Biłko, Tadeusz Kula, Karol Michalik, Karol Wawrzyczek, Karol Kałuża, Wiktor Powada, Karol Dziadek, Wilhelm Krużołek, Lubomir Rychły i Adolf Powada.

10 lipca 1955 roku zorganizowano uroczystość 50-lecia powstania OSP w Dębowcu. Odbyły się ćwiczenia bojowe, dekorowanie jubilatów i najstarszych członków straży.

Już w roku 1957 rozpoczęto dyskusję nad budową nowej remizy. W czerwcu następnego roku zakupiono pierwszy samochód Chevrolet, który został przystosowany do celów bojowych i oddany do użytku 05 października. Kierowcą tego wozu został Józef Staniek, a później Józef Lebioda. Samochód ten służył naszej jednostce do roku 1968. Na Walnym Zebraniu 25 lutego 1968 roku założono komitet budowy remizy typu SP/IV. W skład komitetu weszli: przewodniczący Gromadzkiej Rady Narodowej Sadowski Gustaw, Naczelnik Rejonowy Biłko Alojzy, oraz druhowie Gawłowski Henryk, Dziadek Gustaw, Kałuża Karol, Powada Adolf, Powada Wiktor, Tomosz Edwin, oraz Rychły Lubomir. Rozpoczęcie budowy to wrzesień 1969 roku na wytyczonej wcześniej działce 20 arowej z terenu gminnego. Przy pomocy finansowej władz gminy, komendy powiatowej, naszego społeczeństwa oraz czynów społecznych druhów strażaków w sierpniu 1971 roku nastąpiło oddanie remizy do użytku jak również przekazanie samochodu marki Lublin przystosowanego do celów gaśniczych. Rok później otrzymaliśmy z Komendy Straży Pożarnych w Cieszynie pierwszy typowy samochód pożarniczy GM Star 20. Po utworzeniu województwa bielskiego jednostka OSP Dębowiec została włączona w skład kompanii gaśniczej Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w Bielsku Białej. W związku z tym, że każda jednostka gminna musiała zostać jednostką typu S2 to znaczy wyposażona w przynajmniej dwa wozy bojowe, pojawiła się konieczność rozbudowy istniejącej strażnicy. Dlatego też na Walnym Zebraniu 25 stycznia 1975r. padł wniosek o nadbudowanie piętra. W roku 1977 otrzymaliśmy drugi samochód pożarniczy GBAM 2/8+8 Star 25 wraz z radiotelefonem przewoźnym „Radmor” i motopompą PO5 Polonia M800 z Komendy Rejonowej w Cieszynie, którego uroczyste przekazanie odbyło się 3 lipca. Był to pierwszy samochód, który posiadał własny zbiornik z wodą i mógł samodzielnie uczestniczyć przy gaszeniu pożaru. To bardzo zmobilizowało wszystkich do działania. Organizowane były gminne oraz rejonowe zawody sportowo-pożarnicze, gdzie jednostka nasza uczestniczyła i zajmowała czołowe miejsca. Brały w nich udział również nasze drużyny młodzieżowe chłopięce i dziewczęce. Pomyślnie układała się współpraca ze szkołą. Organizowane były pogadanki i konkursy rysunkowe o tematyce p.poż. oraz turnieje wiedzy pożarniczej, gdzie nasze przedstawicielki Maria Lebioda, a kilka lat później Beata Wróbel zakwalifikowały się do eliminacji wojewódzkich. W okresie tym w skład zarządu wchodzili druhowie: prezes – Józef Lebioda, naczelnik – Karol Duda, z-ca naczelnika – Karol Dziadek, skarbnik – Gustaw Sikora, sekretarz – Edwin Tomosz, gospodarz – Karol Kałuża oraz Adolf Powada i druhna Zofia Tomosz.

Na zebraniu ogólnym w lutym 1978 roku utworzono komitet rozbudowy remizy, którego przewodniczącym został Tomosz Edwin, a zastępcą Jan Szewczyk. W związku z licznymi trudnościami w dokumentacjach prace zostały rozpoczęte we wrześniu 1979 roku przy wspólnym udziale i zaangażowaniu większości druhów strażaków oraz przy pomocy władz gminnych, strażackich i całego społeczeństwa 20 lipca 1980 roku dokonano uroczystego otwarcia rozbudowanej strażnicy połączonego z jubileuszem 75-lecia istnienia jednostki OSP Dębowiec. Zjechały wszystkie okoliczne jednostki straży pożarnych. Komendant Zarządu Gminnego druh Jan Wojnar złożył raport zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w Bielsku-Białej p.płk.poż. Eugeniuszowi Zabłockiemu w asyście gości, wśród których byli: druh Rudolf Pszczółka – członek Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP, druh Alojzy Biłko – zastępca prezesa Zarządu Gminnego Związku OSP, inż. Jan Górniak – naczelnik Gminy Dębowiec, st.sierż. Adam Hutyra – komendant posterunku MO Dębowiec, Bronisław Sobański – z-ca przewodniczącego Gminnej Rady Narodowej. Z okazji tego jubileuszu jednostka wzbogaciła się również o sztandar strażacki, którego uroczyste przekazanie odbyło się w lipcu następnego roku.

W sierpniu 1985 roku jednostka odebrała z Komendy Rejonowej Straży Pożarnych w Cieszynie kolejny, tym razem nowy, samochód pożarniczy GLM Żuk, a najstarszy samochód Star został przekazany do sąsiedniej jednostki OSP Kostkowice.

Następne lata to kolejny okres prężnej działalności. Udział w akcjach ratowniczo- gaśniczych, ćwiczeniach, zawodach sportowo-pożarniczych, pracach kulturalno-wychowawczych oraz gospodarczych. Wyróżnieniem dla naszej jednostki było otrzymanie z Komendy Rejonowej w Cieszynie nowego wozu bojowego GBM 2,5/8 Star 244, którego uroczyste przekazanie odbyło się 09 czerwca 1990r., połączone z 85-leciem założenia jednostki. W latach 1987-1990 w zarządzie działali druhowie: prezes – Edward Wigłasz, v-ce prezes – Józef Lebioda, naczelnik – Bogusław Moskała, z-ca naczelnika Stanisław Wawrzyczek, skarbnik – Karol Dziadek, sekretarz – Jan Kałuża, gospodarz – Gustaw Sikora. Od 26 sierpnia 1992r. sekcja GBM 2,5/8 OSP Dębowiec uczestniczyła przez 4 dni wspólnie z kompanią gaśniczą w gaszeniu pożaru lasów w Kuźni Raciborskiej. Spaleniu uległo wówczas 9 tys. ha lasu. W 1995 roku OSP Dębowiec włączona została do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, co wiąże się z dodatkowymi obowiązkami. Od 18 września 2000 roku sekcja GBM 2,5/8 wchodzi w skład Kompanii Odwodowej Komendanta Wojewódzkiego PSP województwa śląskiego. Do pożarów i innych akcji ratowniczych alarmowana jest przez Jednostkę Ratowniczo Gaśniczą w Skoczowie za pomocą systemu radiowego.

W roku jubileuszowym jednostka liczy 47 członków czynnych, 11 członków honorowych i 8 członków wspierających, a w skład zarządu wchodzą: prezes – Edward Wigłasz, v-ce prezes Roman Tomosz, naczelnik – Stanisław Wawrzyczek, z-ca naczelnika – Henryk Kałuża, skarbnik – Karol Dziadek, sekretarz – Bogusław Moskała, gospodarz – Józef Szewczyk, oraz Mirosław Sikora i Paweł Pelar. 

 Treść opracowania na podstawie ksiąg protokołów OSP Dębowiec 

zredagował: Bogusław Moskała

Naczelnicy (Komendanci) OSP Dębowiec

w jej 100-letniej historii:

Jan Fryda                               20.07.1905-1913

Paweł Koziar                          09.03.1919-14.02.1925, 23.02.1926-26.01.1930

Józef Biłko                             14.02.1925-23.02.1926

Paweł Kral                              26.01.1930-1937

Paweł Waliczek                     10.06.1945-06.01.1948

Tadeusz Kula                         06.01.1948-26.02.1949, 24.01.1952-08.09.1957

Józef Czerwiński                   26.02.1949-24.01.1952

Karol Michalik                          08.09.1957-23.02.1964

Gustaw Dziadek                    23.02.1964-19.02.1972

Karol Duda                             19.02.1972-16.04.1983

Karol Dziadek                        16.04.1983-09.02.1985

Bogusław Moskała                 09.02.1985-02.02.1991

Stanisław Wawrzyczek                        02.02.1991-nadal

Prezesi OSP Dębowiec w jej 100-letniej historii:

Józef Biłko                             28.04.1935-10.06.1945

Józef Rychły                          10.06.1945-06.01.1948

Henryk Gawłowski                06.01.1948-24.01.1952,  08.09.1957-19.02.1972

Adolf Powada                        19.02.1972-29.01.1977

Józef Lebioda                        29.01.1977-10.01.1987

Edward Wigłasz                     10.01.1987-nadal